مالکیت زمانی

تایم شرینگ ( Time sharing ) در لغت به معنای مشارکت یا سهم زمانی می‌باشد . تایم شرینگ یا مالکیت زمانی یک نهاد تازه تاسیس در حقوق ایران است که هنوز جایگاه واقعی خودش را بین مردم پیدا نکرده است و شاید بعضی افراد برای اولین بار باشد که با چنین عنوانی مواجه می‌شوند و کوچکترین اطلاعاتی هم در این مورد نداشته باشند.

تایم شرینگ چیست ؟

تایم شر یا بیع زمانی یا مالکیت زمانی یک روش استفاده از اموال غیرمنقول است که امکان استفاده‌ی افراد متعدد را از یک مال واحد در محدوده‌ی زمانی معین ایجاد می‌کند، البته تایم شرینگ در مورد برخی اموال منقول مثل کشتی ها، قایق ها و خودروهای تفریحی یا برخی تجهیزات گران قیمت نیز کاربرد دارد.

در واقع این نوع مالکیت زمینه‌ی استفاده‌ی حداکثری از اموالی را که به طور دائم مورد استفاده  یک شخص نمی‌باشد فراهم می‌کند و معمولاً برای استفاده از املاکی که در مناطق تفریحی هستند کاربرد پیدا می‌کند.

مالکیت زمانی چیست ؟

همانطور که از اسم مالکیت زمانی مشخص است، حقی است که با محدودیت زمانی می توان آن را استفاده کرد، به این ترتیب که افراد زیادی مالک ملک هستند و در زمان‌های معینی در سال حق استفاده از آن را پیدا می‌کنند.

مثلاً یک ویلا در یکی از مناطق تفریحی به ۵۰ نفر واگذار شده باشد، و هرکدام از این افراد یک الی دو هفته در سال می توانند از آن ویلا استفاده کنند و در قراردادشان، هم مبلغ و مدت زمان استفاده در بازه‌ی مشخص قید گردیده است و در سایر زمان‌ها حق استفاده نخواهند داشت.

در خصوص مشروعیت این نوع مالکیت نظریه مشورتی اداره‌ی کل حقوقی و  تدوین قوانین قوه قضائیه به شماره ۷/۱۵۵۸ مورخ ۰۷/۰۲/۷۶ بیع زمانی را در قانون ایران بلااشکال دانسته است و توضیح داده شده که در ایران با قوانین موجود اگر چند نفر به شراکت، منزلی را بخرند و توافق کنند که در هر فصل سال یک نفر از آنها ، ازآن استفاده  نمایند این امر بلااشکال است.

تایم شرینگ یا مالکیت زمانی از چه طرقی قابل انتقال است ؟

1. انتقال در قالب عقد اجاره : نمونه هایی از مالکیت زمانی وجود دارد که بر مبنای عقد اجاره منعقد شده است مثلاً ۲ نفر صاحب حق سرقفلی یک مغازه باشند، حق سرقفلی هم که مختص به مغازه و محل کسب تجاری است و با هم توافق کنند ۶ ماه از سال را نفر اول و ۶ ماهه ی دوم را نفر دوم از حق سرقفلی مغازه استفاده کند.

این مورد با توجه به نظریه مشورتی که به آن اشاره کردیم کاملاً صحیح است اما به نظر می رسد که عقد اجاره خیلی نمی تواند هدفی را که در مالکیت زمانی مد نظر است برآورده کند، زیرا اجاره یک عقدی است که دارای مدت مشخص است و دائمی نیست و امکان تغییر مالک منافع وجود خواهد داشت.

2. انتقال در قالب عقد صلح: در این  حالت مالک مال می‌تواند در قالب عقد صلح معوض، مالکیت اصل مال (عین) را به صورت زمان بندی شده به چند نفر منتقل کند، و هریک از آنان درمدت مشخصی از سال مثلا هریک ۲ ماه در سال را مالک عین مال باشند و از آن بهره ببرند.
3. انتقال در قالب عقود نامعین: به این معنی که انتقال تایم شرینگ از طریق اصل آزادی قراردادها و بر مبنای ماده ۱۰ قانون مدنی صورت گیرد و افراد آزادانه قواعد و قوانینی را برای قرارداد خود با توافق در نظر بگیرند و بر اساس آن اقدام نمایند . اگرچه باید توجه داشت که این قراردادها نباید صراحتاً مخالف قوانین و اصول کلی باشد.

به نظر میرسد بهترین راهکار در خصوص تایم شرینگ همین ماده ۱۰ قانون مدنی که بر اساس آن یک قرارداد مستقل منعقد می‌شود و مورد تایید اکثر حقوق‌دانان هم می باشد.

مزایای تایم شرینگ

باید بدانیم که هدف اصلی تایم شرینگ سرمایه گذاری نیست ولی می‌تواند یک تصمیم اقتصادی برای افرادی باشد که سالیانه مبالغ بسیاری را صرف مسافرت به شهرهای مطلوبشان می‌کنند. تایم شرینگ قطعاً نظامی نیست که برای کسب درآمد ایجاد شده باشد ولی یک تعهد مالی برای لذت بردن از وقت و آرامش روحی می‌باشد.

1. اگر شما از یک مکان تفریحی به خصوص لذت می‌برید اما شرایط اقتصادی و مالی خرید ملک در آنجا را ندارید و یا اینکه گاهی سرمایه ی خود را صرف خرید مکانی در تفریحگاه مورد علاقه ی خود می کنید و بعد میبینید که اصلاً زمان برای استفاده بردن از آنجا را نداشته اید، تایم شرینگ گزینه ی خوبی برایتان خواهد بود. زیرا با این روش می‌توانید حضور خود در زمانی که مدنظرتان هست را در مکانی که به آن علاقه دارید تضمین کنید.
2. با استفاده از این روش میتوانید از بابت محل اسکان برای تعداد روزها و زمان هایی که طبق قراردادتان نوبت شماست اطمینان خاطر داشته باشید و گاهی از پاداش هایی مثل اقامت بیشتر با نرخ کمتر بهره ببرید.
3. شما میتوانید اگر در مدت زمان قید شده در قرارداد که در واقع نوبت استفاده ی شماست موفق به رفتن به آن مکان نشدید و یا به هر دلیلی نخواستید از نوبت خودتان استفاده کنید آن را به اجاره بدهید و نگران این نباشید که بابت چیزی هزینه کرده اید که نتوانستید از آن بهره ای ببرید.
4. با خرید مالکیت زمانی یک مکان با توجه به مفاد قراردادتان این امکان را خواهید داشت که آن را با مالکیت زمانی یک مکان دیگر تعویض نمایید و اینگونه برایتان تنوع هم ایجاد می شود.
5. در صورتی که تسهیلات و شرایط ویژه ای برای شما در نظر گرفته می شود حق این را دارید که به دوستان یا سایر اعضای خانواده خود اجازه ی استفاده از آن مکان را بدهید.

بهترین نوع تایم شرینگ این مورد است که خریدار صاحب بخشی از آن دارایی می شود و در واقع اجازه استفاده از ملک با قیمت های متغیر به او داده میشود و این قیمت ها با توجه به فصل، کیفیت امکانات و موقعیت ملک تعیین میگردد و خریدار بخشی از مبلغ را به صورت نقد و الباقی را اقساط پرداخت میکند و تمام هزینه های مربوط به نگه داری هم با خریدار است.

نکات تایم شرینگ (مالکیت زمانی)

در قراردادهای تایم شرینگ نکاتی را باید مدنظر قرار داد و باید دانست که صرفاً یک نوع رزرو جا برای تعطیلات است و ایجاد آرامش خاطر برای روحتان .

در این نوع قرارداد در خصوص هزینه های نگه داری، حقوق طرفین قرارداد، چگونگی حق مالکیت، مدت قرارداد، اینکه آیا امکان انتقال آن وجود دارد یا خیر، نوبت ها چگونه است …. تصمیم گیری و تعیین تکلیف نمایید.